Oogafdruk

Wat is een oogafdruk en wanneer is hij nodig?

Bij bijzondere oogvormen of speciale toepassingen wordt bij JGK een fysieke afdruk van het oogoppervlak gemaakt. Met een aangepaste oogschelp en speciaal gietmateriaal wordt een negatief van het oog vervaardigd dat de exacte vorm tot op de kleinste details vastlegt — inclusief alle onregelmatigheden, asymmetrieën en afwijkingen van de sclera en het hoornvlies.

Via een computerprogramma worden de gegevens volledig inzichtelijk gemaakt, waarna een scleralens wordt gefreesd met de meest gunstige pasvorm voor dat specifieke oog. Alle mogelijke sterktes én correctie van sferische aberraties kunnen daarin worden verwerkt: niet alleen een perfecte pasvorm, maar ook een optimale sterktecorrectie in één lens.

Een oogafdruk is met name de oplossing bij:

• Extreme vervormingen van het oogoppervlak (bijv. na trauma of operatie)
• Gevorderd keratoconus waarbij standaard lensdesigns niet passen
• Pinguecula (3–9 uur) — een lichtgele eiwitverdikking op het oogwit die standaard contactlenzen wegdrukt
• Pterygium — slijmvlies dat in driehoekige vorm over het hoornvlies groeit en de lenspasvorm verstoort
• Glaucoom-drainageimplantaten (bijv. Baerveldt) die in de pasvorm opgenomen moeten worden
• Reservoir­functie bij ernstig droge ogen (Sjögren-syndroom, sicca)
• Productie van handgeschilderde scleralenzen of oogprothesen bij onregelmatige oogbollen

Hoe wordt de oogafdruk gemaakt?

Het maken van een oogafdruk is een secuur werkje dat precisie en expertise vereist. Jan de Groot is hierin gespecialiseerd. Het proces verloopt in een paar stappen:

1. Verdoving
In de meeste gevallen wordt het oogoppervlak met verdovende druppels gevoelloos gemaakt. Soms is dit zelfs niet nodig, afhankelijk van de methode en het comfort van de patiënt. De procedure is volledig pijnloos.

2. De afdruk
Een speciaal aangepaste oogschelp met biocompatibel gietmateriaal (pasta) wordt voorzichtig op het oog geplaatst. Het materiaal hardt uit in 30 tot 120 seconden — vergelijkbaar met de stevigheid van een zachtgekookt ei — waarna het voorzichtig wordt verwijderd. De feitelijke afdruk neemt slechts een paar minuten in beslag.

3. Kwaliteitsbeoordeling en tegenafdruk
De kwaliteit van het negatief wordt beoordeeld. Daarna kan een tegenafdruk worden gemaakt, waarbij 3D-topografie met uiterste precisie het volledige oogoppervlak in beeld brengt.

4. Aanpaslens en definitieve lens
Aan de hand van de gegevens wordt een aanpaslens gemaakt — uitsluitend bedoeld om de juiste sterkte en eventuele pasvormwijzigingen te bepalen. Zodra alle waarden vastliggen, volgt productie van de definitieve maatwerkscleralens.

De Eye Profiler: moderne standaard bij JGK

De techniek staat niet stil. Bij JGK wordt bij vrijwel alle medische contactlensaanpassingen de Eaglet Eye Surface Profiler (ESP) ingezet — een geavanceerd apparaat dat met wavefront-technologie het volledige oogoppervlak in kaart brengt over een gebied van 20 mm, inclusief de sclera.

De ESP meet zowel de exacte vorm van het hoornvlies als de optische afwijkingen die zichtproblemen veroorzaken, en levert gedetailleerde gegevens voor een groot aantal punten — ver buiten het bereik van conventionele corneatopografen. De resultaten worden verwerkt in een database die direct gekoppeld is aan meerdere contactlenslaboratoria binnen en buiten Europa, zodat de ideale pasvorm direct geselecteerd kan worden.

Voordelen ten opzichte van de traditionele oogafdruk:

• Geen contact met het oogoppervlak nodig
• Sneller en comfortabeler voor de patiënt
• Hogere reproduceerbaarheid en digitale verwerking
• Direct bruikbaar voor meerdere lensontwerpen en fabrikanten

In sommige gevallen — bij zeer onregelmatige of ongebruikelijke oogvormen waarbij de ESP onvoldoende detail geeft — biedt de traditionele fysieke oogafdruk nog steeds uitstekende resultaten. Beide methoden vullen elkaar aan en worden door JGK ingezet naar gelang de situatie dat vereist.

Resultaat: een scleralens die werkelijk past

De oogafdruk dient als basis voor een handvervaardigd scleralens, volledig op maat aangepast voor uw oog. Zo'n scleralens rust op het oogwit (sclera), overbrugt het hoornvlies volledig en raakt het niet aan. De ruimte tussen lens en hoornvlies wordt gevuld met traanvloeistof of fysiologisch zout — wat droge ogen sterk verlicht en het draagcomfort maximaal maakt.

In de definitieve lens kunnen worden verwerkt:

• Alle refractieve sterktes (inclusief hoge astigmatisme en hogere-orde aberraties)
• Multifocale ontwerpen (ook bij scleralenzen mogelijk)
• Reservoirfunctie voor droge-ogen­therapie
• Handgeschilderde irisbeschildering (cosmetisch)
• Aangepaste geometrie rondom implantaten of anatomische bijzonderheden

De oogafdruk én aanpassing worden uitsluitend uitgevoerd in het optometrisch centrum van JGK in Hurdegaryp, op afspraak. Wilt u weten of een oogafdruk of ESP-meting voor u de juiste stap is? Neem contact op voor een vrijblijvende screening.