Lenzen bij Sicca & Sjögren

Sicca-syndroom en Sjögren

Het Sicca-syndroom is een verzamelnaam voor ernstige droogte van slijmvliezen — waaronder de ogen en mond. Bij het syndroom van Sjögren is dit het gevolg van een auto-immuunziekte waarbij de traanklieren en speekselklieren worden aangetast door het eigen immuunsysteem. De traanproductie is sterk verminderd of afwezig, wat leidt tot chronisch pijnlijk droge ogen met risico op hoornvliesbeschadiging en blijvende schade.

Standaard bevochtigingsdruppels bieden bij ernstige Sicca en Sjögren onvoldoende verlichting. Het oogoppervlak droogt te snel uit, zelfs bij regelmatig druppelen. Dit heeft directe gevolgen voor het zicht, het draagcomfort en de gezondheid van het hoornvlies op langere termijn.

Scleralenzen: de oplossing

Bij zeer droge ogen als gevolg van Sicca of Sjögren biedt een scleralens met een extra vloeistofreservoir vaak een uitstekende oplossing. Deze grote, harde contactlens rust op het oogwit en overbogen het hoornvlies volledig. Tussen de lens en het hoornvlies bevindt zich een dunne laag steriele vloeistof die het oogoppervlak constant gehydrateerd houdt — ongeacht de eigen traanproductie.

Voordelen voor Sicca- en Sjögren-patiënten:
• Het oogoppervlak blijft continu vochtig — ook bij nul traanproductie
• Het hoornvlies wordt beschermd tegen luchtcontact en ooglidirritatie
• Gladder oogoppervlak verbetert de gezichtsscherpte
• Minder behoefte aan frequente oogdruppels gedurende de dag
• Hoog draagcomfort — de lens rust niet op het kwetsbare hoornvlies

De lenzen zijn over het algemeen een hele dag goed te dragen. In sommige gevallen moet de vloeistof tussentijds ververst worden — dit is eenvoudig uit te voeren. De opbouw van de scleralens voor extreme droge ogen is gericht op het bevochtigen van een zo groot mogelijk oogoppervlak.

Aanpassing en begeleiding bij JGK

De aanpassing van scleralenzen bij Sicca- en Sjögren-patiënten vereist extra zorgvuldigheid — de ogen zijn extra kwetsbaar en de traanfilm is ernstig verstoord. JGK gebruikt de Eye Surface Profiler (ESP) voor nauwkeurige opmeting van het oogoppervlak als basis voor de aanpassing. De vloeistof in de lens (steriel fysiologisch zout, of een gepersonaliseerde oplossing) wordt afgestemd op de situatie van de patiënt.

JGK werkt nauw samen met behandelende reumatologen en oogartsen. Scleralenzen worden bij Sicca en Sjögren op medische indicatie geheel of gedeeltelijk vergoed door de zorgverzekeraar, wanneer de oogarts de indicatie bevestigt. JGK verzorgt alle administratie rondom aanvragen en vergoedingen.

Meer over scleralenzen en droge ogen.

Zachte bandagelenzen als aanvulling

Naast scleralenzen kunnen zachte bandagelenzen bij Sicca en Sjögren een waardevolle aanvulling zijn. Een zachte bandagelens is een transparante contactlens zonder sterkte die direct op het kwetsbare hoornvlies wordt geplaatst. De lens fungeert als een beschermend laagje dat het oogoppervlak afschermt van luchtcontact en van de frictie van de oogleden bij het knipperen — juist die frictie is bij ernstige droge ogen een bron van pijn en verdere beschadiging.

Wanneer is een bandagelens zinvol bij Sicca/Sjögren?
• Bij corneale erosies of microschade als gevolg van droogte
• Als tijdelijke bescherming bij acute opvlammingen
• Als aanvulling op oogdruppels wanneer die onvoldoende verlichting geven
• Als de patiënt (nog) niet in aanmerking komt voor scleralenzen
• Als medicijndrager — de zachte lens neemt medicatie op en geeft deze geleidelijk af aan het oogoppervlak

Bandagelenzen hebben geen sterkte en zijn te combineren met een bril. Ze worden op medische indicatie vergoed door de zorgverzekeraar. De keuze tussen een zachte bandagelens, een scleralens of een combinatie van beide wordt in overleg met de optometrist en behandelend specialist bepaald op basis van de ernst van de aandoening en de toestand van het hoornvlies.